goKotel

De stad Kotel

Verscholen in het oostelijk deel van de Stara Planina (of Balkangebergte) ligt het plaatsje Kotel, op 510 meter hoogte in een dal, omringd door toppen van 900 tot 1.128 meter. De natuur in dit gebied is nog ongerept, en er zijn veel pittoreske dorpjes die de sfeer van lang vervlogen tijden uitademen. Kotel zelf heeft ca. 7.000 inwoners; de belangrijkste industrie was wolverwerking en het tapijtweven en is nu bosbouw en het verzamelen en verwerken van wilde kruiden en paddenstoelen. De in Kotel gevestigde Nationale School voor Volkskunsten ‘Filip Kutev’ is tot ver buiten Bulgarije beroemd.

Kotel is nog volledig puur, onontdekt en niet opgenomen in de folders van de (inter)nationale touroperators. Het team van goKotel helpt u om dit stadje met de zo roemrijke historie, haar gevarieerde omgeving en de grote verscheidenheid aan bewoners te leren kennen. Van ons krijgt u geen standaard toeristische programma’s, maar de ‘echte’ ervaring door activiteiten dicht bij de mensen, hun werkzaamheden en hun dagelijks leven.

pano1

Natuur en historie

In de omgeving van Kotel liggen maar liefst 66 beschermde natuurmonumenten met een totale oppervlakte van 1.168 ha, waaronder het Kersenlika (100 ha) en het Orlitsa reservaat (566 ha), en het Zlosten nationaal park van 358 ha. De omgeving is zeer gevarieerd: er zijn eeuwenoude loofbossen, rotsformaties, watervallen, vele grotten, archeologische vindplaatsen en heilige plaatsen van de Thraciërs. Door de ligging op ruim 500 meter hoogte is het zomers niet te heet. Ook het niet te grote hoogteverschil van maximaal 600 meter maakt het gebied uitstekend geschikt voor lichte tot middelzware wandel- en fietstochten door de schitterende omgeving. Hier zijn de paden nog niet met prikkeldraad, hekjes, trapjes en leuningen afgezet.

Kotel heeft een roemrijke geschiedenis. De bijzondere ligging in een dal tussen twee bergruggen maakte het gebied al in de oudheid tot een belangrijke plek. Restanten uit die tijd zijn de Thracische heilige offerplaatsen van Chobra tash en Talim tash, de Romeinse ruïnes van Diavena op de top van de Baba Vida, de Romeinse munt bij de Urushki-rots en de Romeinse ruïnes op de Hisara-top. In 2007 zijn rond Sliven, in de “vallei van de Thracische koningen” opnieuw belangrijke archeologische vondsten uit de Thracische tijd gedaan. Ongetwijfeld zullen de komende jaren in de regio nog nieuwe archeologische vindplaatsen worden ontdekt.

Gouden eeuw

Van het midden van de 18e tot aan het begin van de 20e eeuw was Kotel een van de rijkste en meest geletterde steden van Bulgarije, na de hoofdstad Sofia, en na Plovdiv, Varna en Russe. Veel belangrijke ideologen, wetenschappers, schrijvers en revolutionairen uit de Bulgaarse wederopstandingsperiode komen uit Kotel, zoals Georgi Rakovski, Peter Beron, Bisschop Sofroni, de prinsen Bogorodi en vele anderen. Zij studeerden in Starigrad (Istanbul) en in West- en Zuid-Europa. De rijkdom kwam vooral door de wol en wolbewerking. De rijke herenboeren hadden enorme schapenkuddes, die schaapherders in de zomer naar de vruchtbare vlakten van Dobrudzja dreven. De schapenwol werd naar Kotel vervoerd waar het verder verwerkt werd tot tapijten en kleding. Alleen al het kleermakersgilde in Kotel had in de 18e en 19e eeuw een jaaromzet van 700 kg goud.

De herenboeren gingen met de opbrengsten van de wol op reis waarbij een belangrijk reisdoel de pelgrimstocht naar Jeruzalem was. Na terugkomst in Kotel mochten ze zich dan met de titel Hadzji tooien. Op hun reizen kochten ze uit Jeruzalem, Damascus, Istanbul en andere steden dure cadeaus voor hun vrouw, hun huis en het gezin. Deze buitenlandse invloeden zijn o.a goed te zien in het vrouwenkostuum van Kotel, met zijde en batikstoffen, en in de architectuur met huizen van twee of drie etages en de inrichting daarvan.

Etnische diversiteit en Cultuur

In en rond Kotel wonen vier groepen bewoners: etnisch-Bulgaren, zigeuners, Karakachani (ex-nomadisch en Grieks-sprekend) en dorpen met 100% Soennitische en Sjiitische, etnisch-Turkse bewoners, elk met hun eigen tradities en cultuur en stijl van leven. Veel van de zigeuners in Kotel zijn muzikant van beroep en hun klanken komen je regelmatig van verschillende kanten tegemoet. In Kotel zijn vier musea; het Pantheon van Georgi S. Rakovski, waarin tevens het historisch museum van Kotel is gevestigd en vanaf najaar 2007 ook een expositie van archeologische vondsten uit Kotel en omgeving, het Kjorpeev-huis waarin een etnografisch museum is gevestigd, de School van Galata met een tentoonstelling van antieke en modernere tapijten en wandkleden uit Kotel, en het natuurwetenschappelijk museum met een grote collectie geprepareerde dieren. Vanaf 2008 zal in Kotel (direct grenzend aan ons gastenhuis Niric) een etnografisch complex worden geopend. Daarnaast zijn in de dorpen Zheravna en Medven nog diverse kleine musea en een kunstgalerie.

Muziekschool

De in Kotel gevestigde Nationale School voor Volkskunsten ‘Filip Kutev’ is een beroepsopleiding voor talentvolle jonge musici, zangers en dansers. De school telt ongeveer 240 leerlingen van 14 t/m 18 jaar uit heel Bulgarije die – gezien de afstand van huis – vrijwel allemaal in internaat verblijven. Op deze in het jaar 1967 geopende school kunnen de studenten de volgende opleidingen volgen: instrumentalist op kaval (herdersfluit zonder mondstuk), gâdulka (soort vedel, strijkinstrument), tambura (soort langhalsluit, tokkel- en slaginstrument), gajda (Bulgaarse doedelzak), Bulgaarse zang (zowel solozang als koorzang voor meisjes), Bulgaarse dans, en bovendien wordt de bouw van de betreffende traditionele muziekinstrumenten onderwezen. De school en het internaat zijn gevestigd in een markant gebouw bovenin het stadje. Als je daar in de schoolperiode over het grote schoolplein met indrukwekkende panorama’s loopt, voel je dat de school een ‘kookvat’ van muziek, zang en dans is. De school is tot ver buiten de landsgrenzen van Bulgarije bekend.

Tapijten

De economie van Kotel werd van oudsher gedragen door de tapijtweverijen, en nog steeds is Kotel één van de twee beroemdste tapijtcentra van Bulgarije. De figuren in de tapijten zijn vooral van geometrische aard. Elk model heeft zijn eigen naam zoals de ’watermeloenschillen’, de ‘wijnranken’ of de ‘anjer’. In de School van Galata is een expositie van antieke Kotel-tapijten te zien, veelal uit de 19e eeuw. Vóór de school bieden vrouwen de door hen zelf geweven tapijtjes als souvenir aan. Ook is het goed mogelijk om een tapijt naar eigen smaak te bestellen voor een naar Nederlands begrip zeer billijke prijs.

Branden

Kotel is drie keer door een grote brand getroffen. Doordat de meeste huizen van hout waren en met overlappende daken vlak op elkaar stonden, en in de huizen ook nog eens grote hoeveelheden wol was opgeslagen, sloeg het vuur snel om zich heen. Vele huizen werden in de as gelegd. Bij de derde en grootste brand in 1894 werden maar liefst 117 huizen door het vuur verteerd. Een groot deel van het oude Kotel is sindsdien verdwenen.

Twee delen van de stad zijn echter voor het vuur gespaard gebleven, en ademen nog altijd de sfeer van het verleden uit. In één van die twee is het gastenhuis “Tintjava” van goKotel gelegen. In de andere wijk, bekend als de Galata wijk, staat het gastenhuis “Izvorska” van goKotel, direct naast de ‘School van Galata’. In het centrum van de oude wijk Galata, grenzend aan het etnografisch complex, vindt u het gastenhuis “Niric”. Alle drie de houten huizen zijn gebouwd in de ’wederopstandingsstijl’, typisch voor het gebied Kotel. De dorpen Zheravna, Medven en Katunishte zijn architectuurreservaten. Zij zijn vrijwel geheel nog in oorspronkelijke staat bewaard gebleven.

Kotel nu

Eens een belangrijk doorgaanspunt van zuid naar noord, is Kotel nu een wat geïsoleerd en rustig stadje 40km van de beide doorgaande wegen in Bulgarije. De bewoners zijn nog steeds trots op hun roemrijk verleden en dragen dat bij elke gelegenheid uit, maar het heden is een stuk bescheidener. Kotel is nu één van de armste gemeenten van Bulgarije en er is geen industrie anders dan wat “de natuur geeft”. In Kotel leeft relatief veel jeugd, met name door de muziekschool met ruim 200 leerlingen en de grote zigeunerwijk (magala). Ondanks de armheid is er vrijwel geen criminaliteit en je kunt met een rustig gevoel door de stad en de omgeving zwerven. Kotel heeft een goede uitgangspositie voor eko- en historisch toerisme, maar tot nu toe zijn die beiden slechts beperkt ontwikkeld. Bulgaren doen graag een weekendje Kotel om zich verbonden te voelen met hun roots. Kotel ademt de sfeer uit van een Bulgaars stadje 30 jaar geleden.

In Kotel vindt u vele winkeltjes voor de dagelijkse levensbehoeften en kleding, er is een goede apotheek, twee banken, drie pinautomaten, een autobusstation, een openlucht zwembad en een tiental vaak eenvoudige restaurants.

Door op de foto's aan de linkerkant te klikken, kunt u ze in het groot bekijken en door het album bladeren.

 


kotel01kotel02kotel03kotel04kotel05kotel06kotel07kotel08kotel09kotel10